Kompanzasyon, bir yükün zamana göre sabit yada değişken olan reaktif gücünü, güç faktörü kompanzasyon sistemi ile hemen yükün yanında üretmektir. Böylece enerji iletim hatları reaktif güçle yüklenmemiş olur. Eğer gerekli olan reaktif güç bu şekilde değil de, santrallerde üretilseydi; uzun enerji iletim hatları boyunca gereksiz kayıplar oluşacaktı. Enerji iletim hatların ucundaki alıcılar için gerekli olan güç aktif güçtür ve reaktif gücün var olması ; enerji iletim hatlarının, jeneratörlerin ve transformatörlerin aktif güç akımından daha fazla değerde bir akım taşımalarına neden olacaktır. Bunun sonucu olarak tüm bu elemanlar üzerinde aşırı yüklenmeler olur yada bu elemanların daha fazla ısınmasına neden olduğu için bunların daha büyük boyutta seçilmelerine neden olur. Belli bir aktif güç için; küçük güç faktörü büyük reaktif güce karşılık düşer ve reaktif güç gerilim değişmelerine karşılık düşer. Bu yüzden alıcılardan güç faktörünün 1 yada 0.97 civarında tutulması istenir.

3.1. Kompanzasyon Yöntemleri

Alternatif akımlı enerji sistemlerinde reaktif güç kompanzasyonunun önemi bilinmektedir. Bu yüzden güç faktörünü (Cos ?) düzeltmek için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir.

Kompanzasyon  sistemlerinde yükün özellikleri oldukça önemlidir. Güç ve güç katsayısı yaklaşık olarak sabit olan bir yükün varlığı halinde uygun olarak seçilmiş bir kondansatör grubu sorunu çözebilir. Fakat yük her an sistemden farklı aktif ve reaktif güç çekebiliyor ise yukarıda önerilen yaklaşım burada geçerli olmaz. 

Böyle bir problemin dört farklı çözüm yolu vardır:

1-Besleme sisteminin kısa devre gücünü arttırıp sabit kondansatör bataryası kullanmak

2-Mekanik olarak anahtarlanan şönt kondansatör grupları kullanmak.

3-Senkron makinaları kapasitif bölgede çalıştırmak yada ayrıca senkron kapasitör kullanmak

4-Tristörlü statik kompanzasyon sistemleri kullanmak.

11

   Gerek ark fırınlarında gerek fazlarından farklı aktif ve reaktif güç çeken dengesiz yüklerde ve gerekse güç faktörünün anlık değişim gösterdiği tüketiciler, besleme sistemine etki ederek gerilim dalgalanmasına yol açarlar. İstenmeyen bu gerilim dalgalanmasını en aza indirmenin yolu; besleme sistemine değişken reaktif güç sağlayarak güç katsayısını sabit tutmaktan geçer.

   Değişken reaktif güç sağlanmasında senkron reaktör kullanımı bir çözümdür. Enterkonnekte sistem ile paralel çalışan bir senkron makinanın uyarma akımı değiştirilerek reaktif güç denetimi yapılabilir. Yükün aktif ve reaktif güçleri sürekli olarak ölçülüp senkron makinanın uyarma devresi geri besleme olarak ayarlanırsa yükün bağlı olduğu barada güç katsayısının sabit kalması sağlanmış olur. dinamik kompanzasyon adı verilen bu yöntemin aşağıda verilen sakıncaları bulunmaktadır:

1. Döner makine kullanma zarureti  ve eylemsizlik momentinin bulunması
2.  Tepkime hızının yeterince büyük olmaması
3.  Üç fazda ayrı ayrı denetim imkanın olmaması

Yukarıdaki dezavantajlarından dolayı dinamik  kompanzasyon  pek kullanılmamaktadır.
           Bu sayılan sakıncalar tristörlü devrelerde ortadan kaldırılmıştır. Tristörlü devreler ‘Statik VAR Kompanzasyonu’ adı altında endüstride dinamik kompanzasyona tercih edilmektedir. Çok çeşitli statik kompanzasyon devreleri gerçeklenebilirAyrıca sürekli rejimde; senkron makinanın kompanze ettiği reaktif güçte kVAr başına yapılması gereken sabit yatırım masrafları ve hareketli sistemlerin dezavantajı olan sürekli bakım ve arıza gibi sorunlardan oluşan işletme masrafları; sistemin en büyük dezavantajıdır. Aynı şekilde; mekanik veya elektronik kontrol ile işletime alınan kondansatör grupları da istenilen hassasiyette çalışamamaktadır.
Söz konusu olan ve endüstride birçok uygulamada ortaya  çıkan sorun; üç fazlı şebekenin stasyoner ve de dinamik olarak reaktif yüklenmesidir. Fazların dengesiz olması ise her faz için ayrı ayrı kompanzasyon yapılmasına neden olacaktır.
Tristör veya GTO gibi güç elektroniği elemanlarının hızlı çalışması ve hızlı gelişimi neticesinde günümüzde dinamik reaktif güç kompanzasyonu pek kullanılmamaktadır.
 Ayrıca güç faktörünün 1’e yaklaşması ve hızlı değişen yüklerde bu değerde sabit tutulması dinamik sistemlerde yeterince hızlı gerçekleştirilememektedir.  

3.2. Statik Reaktif Güç Kompanzasyonu

Tanımları gereği, bir AC akım güç sistemine bağlandıklarında, kondansatör reaktif güç üretir, reaktörler (indüktörler) ise reaktif güç tüketir. Bunlar, reaktif gücün kontrolünde mekanik anahtarlarla beraber kullanılmaktadır. Reaktif güç kompanzasyonunda; önceleri, aşırı veya düşük uyarılmış senkron makinelerle ve sonraları da doymalı reaktörler ve bunlara bağlı kondansatörler ile yapılmaktaydı. Özellikle son yıllarda yüksek güçlü yarı iletkenlerin (tristörlerin) üretilmesi ile, reaktif gücün üretilmesinde gelişmeler sağlanmıştır. Yarı iletkenlerin kullanılması ile gerçekleştirilen sistemlere statik var jeneratörleri denir.